Uzman Görüşü: Çocuklarda Sağ ve Sol El Kullanımı
Beynimizin sağ ve sol yarım küre olmak üzere iki ayrı bölgesi vardır. Bu iki bölge farklı zihinsel süreçleri yönetir. Vücudumuz ile olan bağlantısı da ters yöndedir. Yani beynimizin sağ yarım küresi vücudumuzun sol bölümüyle, sol yarım küresi ise vücudumuzun sağ bölümüyle bağlantılıdır. Sağ elimizi kontrol eden beynimizin sol kısmı; mantık, matematik, konuşma, yazı yazma ve bilim gibi konulardan sorumludur. Sol elimizi kontrol eden sağ beynimiz ise; sanat, müzik, algı ve duygulardan sorumlu olan kısımdır. İnsanın beyninin hangi kısmını daha baskın kullandığı ve bunun sonucunda gündelik işleri yaparken hangi elini ağırlıklı olarak kullanacağı erken yaşlarda belli olmaya başlar. Bir çocuğun oyuncaklarına hangi elle uzandığı veya nesneleri hangi elle daha çok tuttuğu, hangi elle yemek yediğine bakılabilir. Hangi elin baskın olduğu 1 yaş civarı açık bir şekilde belli olmaya başlarken genelde 3-4 yaş civarı da yerleşir.

Yapılan bazı araştırmalarda ebeveynlerden birinin el tercihinin sol olduğu çocuklarda solak olma yatkınlığı, anne ve babanın el tercihinin sağ olduğu çocuklara göre çok daha fazla olduğu bulunmuştur. Ayrıca bu oran iki ebeveynin de solak olma durumunda daha fazladır. Bazı bilim adamları solaklığın, yani beynin sağ kısmı baskın olan kişilerin, bazı alanlarda daha avantajlı olduklarını söylüyor. Örneğin bu kişilerde, beynin sağ ve sol kısımları arasındaki iletişim daha hızlı olabiliyor. Bu sayede aynı anda birçok işi yapabiliyorlar. Solak kişilerin sözellikten ziyade görsel işlevlerinin daha fazla gelişmiş olduğu düşünülmekte. Ayrıca müzik, yaratıcılık, hayal gücü sanat gibi alanlara daha yatkın olabiliyorlar.

İki elden birinin baskın olarak kullanılması normal bir durumdur. Bunun yanı sıra bazı kişiler iki elini de eşit ağırlıklı kullanabilir. Bir diğer grup ise bazı işleri yaparken sağ elini, bazı işleri yaparken sol elini kullanır. Örneğin sağ eliyle yazı yazarken, sol eliyle yemek yemeyi tercih edebilir. Bazı araştırmalar bu grubun, tek bir el tercihi olan ya da iki elini de eşit kullanan gruplara kıyasla en dezavantajlı olduğunu gösteriyor. Bunun oluşma nedeni ise genelde küçük yaşlarda sol elini kullanan çocuklara uygulanılan aile baskısı. Solaklığa dair olumsuz inançlar, çocuklarda baskın olmayan elin de geliştirmek gerektiğine dair bir algı oluşturabiliyor. Solak olan fakat sağ ellini kullanmaya zorlanmış kişiler sıklıkla şu sorunlarla karşılaşabiliyor. Özellikle stresli koşullarda, yazı yazmayı öğrenmede ve hızlı yazı yazmada güçlük, okul başarısızlığı, kendi yeteneklerine yönelik güvensizlik. Dolayısıyla bu konuda çocuklara herhangi bir baskı yapılmaması çok önemlidir. Çocuk hangi elini kullanmayı tercih ediyorsa, bu seçim ona bırakılmalıdır. Aksi takdirde bu durum duygusal açıdan çocuğu zorlayabilir ve öğrenme sorunları gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir.

Uzm. Psk. Melis Özmen
Paylaşmak ister misin?