Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Kullanımı

Teknoloji günümüzde hayatımızın önemli bir parçası haline geldi. Üstelik yeni gelen nesiller sanki doğuştan teknolojiyi biliyor gibiler. Genellikle de televizyon, tablet, telefon gibi teknolojik araçlara yoğun bir ilgileri var. Bu kadar teknolojiyle içiçeyken, çocuklara hangi yaşta, ne kadar süreyle bu konuda izin verilmesi gerektiği de tartışma konusu haline geldi. Bazı uzmanlar, çocukların teknolojiyle mümkün olduğunda geç tanışmalarını doğru bulurken, bazıları ise bunu artık hayatımızın bir parçası olduğunu kabul etmemizin ve kontrollü bir şekilde çocuklara izin verilmesinin doğru olacağını savunmaktadır. 

Peki okul öncesi dönemde 3-7 yaş grubunda, teknoloji kullanımı nasıl olmalıdır? Ben bu konuda çok katı bir görüşte olmamakla birlikte çocukların teknoloji kullanımıyla ilgili dikkat edilmesi gereken en önemli şeylerin içerik ve süre kriterlerinin olduğunu düşünüyorum. 

Öncelikle bir çocuğun saatlerce televizyon izlemesin dense, gelişimi için çok daha faydalı olacak oyun ile vakit geçirmesini doğru bulunuyorum. Küçük yaşta saatlerce televizyon izlemenin çocuğun gerek zihinsel gerek sosyo-duygusal gelişimine son derece zararlı olduğu artık herkes tarafından biliniyor. Böyle bir durumda çocukta içe dönme, göz temasını kesme ya da azaltma, ilişki kurmada güçlük, yinelenen beden hareketleri gibi özellikler görülebiliyor. Bu yüzden süre konusunda ailelerin belli bir limit belirlemeleri önerilir. Bunu yaparken çocuğunuza bunu baştan söylemek ve sürenin bitişinden 5-10 dakika öncesinde çocuğunuza tekrar bunu hatırlatmak iyi olacaktır. Zaman kavramını henüz tam olarak anlamasa dahi, bitişe kendini hazırlaması için önemlidir. Aynı şey evden çıkarken, yemeğe ve uykuya geçerken de uygulanabilir. Bu tarz geçişlerde özellikle çocuk öncesinde oyun oynuyorsa, aniden o oyunun bölünmesinden de rahatsızlık duyabilir. 

Bunun yanında en çok dikkat edilmesi gereken şey ise izlediklerinin içeriği. Bu yaşta bir çocuğun ne izlediği konusundaki denetim tamamıyla bir yetişkinde olmalıdır. Elbette çocuğun istekleri göz ardı edilmemeli fakat gerekli noktalarda sınır konmalıdır. Dolayısıyla çocuğu elinde tabletle ya da televizyon başında kumandayla yalnız bırakmak son derece tehlikeli olabilmektedir. Çünkü çocuk yaşına uygun olmayan şeyler izlediğinde ciddi korkular yaşayabilir, kaygıları artabilir, şiddet içerikli davranışlar gösterebilir. İzlediği şey çizgi film bile olsa, yaşına uygun olup olmadığına, içeriğine bakılmalıdır. Çünkü maalesef çocuklar için bile yapılsa son derece şiddet içerikli çizgi filmler mevcuttur. Bu tarz şeyler izleyen çocuklar, şiddeti olağan bir şey olarak görebilmekte ve gördüklerini okulda arkadaşları üzerinde kullanabilmektedir. Ya da örneğin bir öğrencim, yıllar önce çocuklar için yapılmış fakat daha büyük yaş grubuna uygun olan bir masalın film versiyonunu izlemiş, hemen ardından çocukta kekemelik başlamıştı. Çünkü 3-7 yaş döneminde zaten gelişimin bir parçası olan bazı korkularını çok ciddi bir şekilde tetiklemişti izledikleri. Bu yüzden çocukların izlediklerinin içeriğine dikkat edilmesi son derece önemli.

Genelde ailelerin zorlandığı başka bir konu ise çocukların yemek saatinde televizyon ya da tabletten bir şeyler izlemesi oluyor. O an için çocuk bu sayede kolay yemek yiyebiliyor gibi gözükse de, buna alışan çocuklar yemek yeme alışkanlığıyla ilgili uzun vadede genelde daha çok problem yaşıyor. Bunun yerine en azından bir öğünde olsa ailecek sofraya oturup yemek yiyen çocuklar, hem aileleriyle sohbet etme fırsatı bulunuyor, hem de daha kaliteli bir zaman geçirmiş oluyorlar. Bu tarz bir alışkanlık aile içi iletişimi de güçlendirmeye yarıyor. Yemek saatinde bir şey izlenmesi yerine, müzik çalmayı deneyebilirsiniz. Çalacağınız müziği çocuğunuzla birlikte seçerek, bu konuda onu da motive edebilirsiniz. Hepinize çocuklarınızla geçireceğiniz keyifli bir hafta dilerim. 

Uzm. Psk. Melis Özmen

Paylaşmak ister misin?