Çocuklarda Dil Gelişimi

Dil gelişimi, seslerin, kelimelerin, sayıların, sembollerin kazanılması, saklanması ve dilin kurallarına uygun olarak kullanılmasını içeren bir süreçtir. Çocuğun dil gelişimi iletişim kurma, diğerlerinin dikkatini çekme, isteklerini duygu ve düşüncelerini iletme ihtiyacıyla gelişir. Dünyadaki bütün çocuklar, kendi dillerini 2-5 yaşları arasında öğrenir. Sizlerle bu hafta öncelikle 3-7 yaş arası çocukların dil gelişim özelliklerini ve bu gelişim alanlarını nasıl destekleyebileceğinizi paylaşacağım.
 
3-4 Yaş Arası Çocuklarda Dil Gelişimi:

  Olumsuz ifadeleri anlar ve olumsuz cümleler kurabilir.
  Basit öykü kitaplarını dinlemekten zevk alır ve yeniden okunmasını ister.
  Zaman kavramını ifade eden cümleleri anlamaya başlar.
  Kıyaslamaları anlar.
  "Eğer, bundan sonra, çünkü" gibi sözcüklerin kullanıldığı cümleleri anlar.
  Adını ve soyadını söyler.
  Ne ve nerede?" ile başlayan sorular sorar.
  Zamirleri kullanır.
  Basit fiilleri resimlerine bakarak söyler.
  Gün içinde olan bir şeyi kısaca anlatabilir.
  Çoğul takılarını kullanır.
  Konuşmalarında zaman zaman ses hataları olabilir ama bu başkaları tarafından anlaşılacak şekildedir.
  "Üzerinde, içinde" gibi sözcükler kullanır.
  Sıfatları doğru olarak kullanır.


5-7 Yaş Arası Çocuklarda Dil Gelişimi:

  Olayların sırasını anlar.
  Sözel olarak belirtilen iki özel duruma uygun resimleri bulur.
  Geçmiş gelecek ve geniş zamanı resimlerden ayırt eder.
  "Ne zaman, nasıl, niçin?" ile başlayan sorular sorar.
  "Çünkü, böylece" sözcüklerini kullanarak olayların nedenleri hakkında konuşur.
  Gerçekleri karıştırabilir ama öykünün özünü anlar.
  Altı sözcükten oluşan cümleleri taklit eder.
  Basit zıtlıkları bilir.
  Telefonla konuşabilir.
  Dil bilgisi bakımından yetişkinlerin konuşmasına çok yaklaşır. 
  Geçmiş ve gelecek zamanı ifadelerini bazen karıştırabilir.
  Benzerlik ve farklılıkları söyler.
  Bildiği basit bir öyküyü sırasıyla anlatabilir.

 
 
 
Siz Neler Yapabilirsiniz?
 
  Çocuğunuzla sohbet edebilirsiniz.
  Çocuğunuzdan dergi, resimli kitap, gazetelerden gösterdiğiniz resimleri adlandırmasını isteyebilirsiniz.
  Çocuğunuzla obje ve nesnelerin nelerden yapıldığını, durumlarını, niteliklerini içeren soru-cevap şeklinde oyunlar oynayabilirsiniz.
  Çocuğa hikâye okuyuyabilir ardından bu hikâye hakkında konuşabilirsiniz. 
  Çocuğunuzun diğer çocuklarla bir arada olması için olanaklar sunabilirsiniz.
  Çocukla kelime tekrarlarına ve kelime sıralamalarına dayanan oyunlar oynayabilirsiniz.
  Birlikte şarkı, şiir ve tekerleme söyleyebilirsiniz. Tekrarlanan dil etkinlikleri çocukların hem zihinsel hem de dil gelişimlerini zenginleştirmektedir.
  Çocuğunuz konuşurken yaptığı yanlışlıkları düzeltmek için doğru sözcüğü tekrarlayın. Başka bir uyarıda bulunmadan doğru sözcükleri söylemeniz yeterlidir.
  Ona, kendinizin gün içinde neler yaptığınızı anlatabilir, onun da yaptıklarını anlatmasını isteyebilirsiniz. Çocuğunuzun konuştuğu konular hakkında daha çok bilgi verici ve kelime hazinesini genişletici ilaveler yapabilirsiniz. Örneğin, oynadığı bir oyuncak hakkında konuşan çocuğa, oyuncağın fonksiyonları, rengi, şekli, büyüklüğüyle ilgili ek bilgiler verilebilir. Birlikte izlenen bir film hakkında çocuğun anlatımı detaylandırılabilir.
  Birlikte yapacağınız etkinlikler önemli uyarıcılardır. Çocuklar bu etkinlikleri yaparak yeni kelime ve bilgiler öğrenecektir. Bu etkinlikler hakkında onunla bol bol konuşup, sorularını yanıtlayabilirsiniz.


Uzm. Psk. Melis Özmen


Paylaşmak ister misin?