Çocuğunuzun Beynini Bilimle Besleyin!
İyi bir kafaya sahip olmak yetmez,
onu iyi kullanmayı da öğrenmeli insan.
Descartes

Dikkatinizi toplayamamaktan mı şikayetçisiniz?
Ruh haliniz bir ergenin kalbi gibi değişken ve kırılgan mı?
Duru düşünme yeteneğinizi mi kaybettiniz?
Öğrenme güçlüğü mü çekiyorsunuz?
İrade gücünüzün zayıfladığını mı hissediyorsunuz?
Sürekli hatalı kararlar mı veriyorsunuz?
Kafanız karmakarışık mı?
Bu yazıyı da zorla mı okuyorsunuz?
Çocuğunuzun durumu da sizinkinden pek farklı değil mi?

Bunların çoğundan bir organınızın sorumlu olduğunuz biliyor musunuz?

Bütün bunların sorumlusu, beynimiz. Beynimiz, vücudumuzun sadece %2’sini işgal ediyor ama %98’ine hükmediyor. Dahi bir çocuğun anne babası olmak gibi. “Boyundan büyük fikirleri” olan bu organı iyi yönetmezseniz, o sizi yönetmeye başlıyor!

Bilim ve teknoloji tüketicisi değil üreticisi olmak... Beyin göçü vermek yerine beyin göçü alabilmek... Eğitim sistemimizle rezil olmak değil örnek olmak... Gazeteleri açtığımızda iyi haberler de okuyabilmek...

Bütün bunlar için beynimizi daha iyi kullanmamız gerektiği kesin.

Beyni verimli kullanma kılavuzu

Beynimizi doğru kullanmak hayatımızı hiç düşünmediğimiz kadar değiştirebilir. Çocuğunuzun sağlık ve başarı grafiğini yukarı zıplatabilir. O halde neler yapmalıyız?

Başarı yazarı Mümin Sekman’ın, Her Şey Beyinde Başlar adlı kitabı, beynimizi nasıl daha verimli çalıştırabileceğimize dair bir çok yararlı öneriyle dolu. Buradaki öneriler, çeşitli araştırmalarca da destekleniyor.

Aşağıdaki önerileri okurken, şu soruları da düşünebilirsiniz: Bunları yapıyor muyum? Çocuğum bunları yapıyor mu? Yapmamanın sonuçlarını nasıl yaşıyor olabiliriz?

Sağlıklı beyin gelişimi ana rahminde başlar.
Beynin normal gelişimi için, doğmamış bebeğin yeterli beslenmeye ihtiyacı vardır. Besin eksikliği sadece zihinsel kapasiteye zarar vermez; şizofreni, depresyon ve antisosyal davranış gibi riskleri de arttırır. Hamile kadın kilo almamak için kustuğunda, diyet yaptığında ya da oruç tuttuğunda, rahimde besin eksikliği meydana gelebilir. Bu da bebeğin beyin gelişimine zarar verir.

Çocuğunuzun beynine oksijen gidiyor mu?
İnsan beyni ayaktayken %10 daha fazla çalışıyormuş. Önemli kararlar alırken yürümek bu yüzden çok önemli. Steve Jobs iş başvurusu yapan üst düzey yönetici adaylarıyla hep yürüyerek mülakat yaparmış. Antik Çağ filozofları derslerini yürüyerek anlatırlarmış.

Oksijen ve hareket, beynin fit kalması için çok önemli. Evinizi yeterince havalandırmamak bile, beyni yavaşlatabilir!

Çocuğunuz bugün yeni bir şey öğrendi mi?
Yeni bir yabancı dil öğrenmeye çalışmak, yeni bir beceri edinmeye çalışmak, resim yapmaya başlamak, fotoğraf çekmek, her gün birkaç yeni sözcük öğrenip kullanmaya çalışmak... Bu tür yeni beceriler edinmek, genel olarak beynimize fayda sağlıyor.

Ezber yapanların Alzheimer riskini azalttığına dair araştırmalarda var. Her gün yabancı dilde yeni kelimeler ezberlemeye çalışabilirsiniz. Bunu yapamıyorsanız, alışveriş listenizi veya telefon numaralarını ezberlemeyi deneyebilirsiniz.

Farklı görüşler beyni güçlendirir!
Farklı dünya görüşü olan kişilerle birlikte olmak, farklı kitaplar okumak, çocuklarla vakit geçirmek, hayvanlarla oynamak, yeni yerler gezmek görüş açınızı zenginleştirir.

Davranışlarda değişiklik yapmak da beyne faydalı. Eve hep aynı yoldan gidiyorsanız, yarın farklı bir yoldan gidin. Sağ elinizle yazıyorsanız, bir dahaki sefer solla yazmayı deneyin. Evin hep aynı koltuğunda oturuyorsanız, farklı bir köşesinde oturun.

Bebeğinizin beynini nasıl şaşırtırsınız?
Bebeğiniz için de aynı şey geçerli. Örneğin bebeği kucağınızda bir dakika boyunca aynı yöne doğru tutuyorsanız, bir dakika sonra farklı yöne doğru tutun. Böylece etraftaki farklı, yeni nesneler görecektir. Bu da beyninde yeni bağlantılar oluşmasını sağlayacaktır. Aynı şekilde bebeğin uyuduğu yerdeki tavan süslerini sık sık değiştirmek de, minik beynin daha fazla düşünce örüntüleri kurmasını sağlar.

Mozart etkisi doğru mu?
Çeşitli araştırmalar, müzik enstrümanı çalmanın beynin anatomisini değiştirdiğini ve hücrelerin daha hızlı ve doğru düşünmeye yardım ettiğini gösteriyor.

Müzik dinlemek aynı derecede etki sağlamıyor, ancak yine de bir faydası var. 1990’larda yapılan bir araştırmada, üniversite öğrencilerinin Mozart dinledikten sonra geçici bir süreyle IQ skorlarında artış görülmüş. Hatta bunun üzerine “Mozart Etkisi” diye bir kitap bile yazılmış!

Mozart Etkisi sonrasında çürütüldü ama müzik dinlemek yine de beyne iyi geliyor. Müziğin beyni ne kadar beslediği tartışıladursun, ruhu beslediğine kimsenin itirazı yok.

Önümüzdeki hafta çocuğunuzun beyin gelişimi için önerilerime devam edeceğim.

Sevgiler

Dr. Bahar Eriş
"Her Çocuk Üstün Yeteneklidir" ve "Anne Beynim Aç" kitaplarının yazarı