Çocuğunuzda Aslında Dikkat Eksikliği Olmayabilir!
Son yıllarda çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısının çok yaygınlaştığını görüyoruz. Bu durum psikoloji camiasında çok tartışılan konulardan biri. Tanıyı alan çocukların dahi birçoğunda aslında böyle bir bozukluğun olmadığını, çocuğun bu özellikleri göstermesinin altında başka nedenler yattığını savunanlar uzmanlar çok fazla. Bu konuyla ilgili detayları önümüzdeki haftalarda sizlerle paylaşacağım. Bunun yanı sıra günümüzde birçok aileden benim çocuğumda dikkat eksikliği var ya da benim çocuğum hiperaktif gibi söylemler de çok fazla duymaktayız. Bu bahsettiğim çocuklar herhangi bir tanı almamış, çoğu zaman psikoloğa dair gitmemiş çocuklar. Yani bu örnekte teşhisi aile kendi koymuş oluyor. Maalesef ki, internette doğru olduğu kadar bir sürü yanlış bilgi de bulunmakta. Bu yüzden aileler zaman zaman yanlış bilgilendirmeler yüzünden, bu tarz yanılgılara düşebiliyorlar. Bazen de aileler çocukların yaş dönemi özelliklerini yeterince bilmediklerinden, bir yetişkin gözüyle olaylara bakarken farklı yorumlayabiliyorlar. Örneğin 2 yaşında bir çocuğun ailesi gelip benim çocuğumun dikkati çok kısa, kesin dikkat eksikliği var diye şikayet edebiliyor. Biz de kendisine çocuğunun oyun oynama süresini sorduğumuzda, sadece 5-10 dakika oynayabiliyor hemen dikkati dağılıyor gibi bir yanıt alıyoruz. Evet bir yetişkine göre 5-10 dakika dikkat süresi için çok kısa. Ama 2 yaşında bir çocuğa göre aslında durum tam tersi. Yani çocuğunuz 5-10 dakika boyunca dikkatini aynı oyunda tutabiliyorsa, bırakın dikkat eksikliğini tam tersi dikkat gelişimi çok iyi gidiyor demektir.

İşte bu hafta da sizlerle öncelikli olarak bu konuyu paylaşmak istiyorum. Gelin önce çocuğunuzun yaş dönemine göre normal kabul edilen dikkat sürelerini görelim. Burada verdiğim süreler ortalama olup, çocuğun bu konudaki gelişimine, oynadığı oyun ya da aktivitenin ilgi çekiciliğine göre biraz üzerinde ya da altında olmak kaydıyla değişiklik gösterebilir.

3 Yaş Çocuğu:

Okul öncesi eğitimi alan bir 3 yaş çocuğu 3-8 dakika aynı konuda dikkatini sürdürebilir. Etkinlik yaşına ve gelişimine uygun olduğunda ilgisini kaybetmeden bunu tamamlayabilir.

3.5 Yaş Çocuğu:

3.5 yaş çocuğu yapabileceği farklı etkinlik ve oyunlar var ise kendi başına 15 dakika kadar dikkatini sürdürebilir.

4 Yaş Çocuğu:

4 yaş çocuğu yaptığı etkinliğe ilgisini sürdürebilir hatta dikkat gelişimi bir önceki yaşlara göre daha kuvvetlidir. Çevreden gelen diğer uyaranları duymayabilir, görmeyebilir. Yani o bir oyuna dalmışken, siz ona seslendiğinizde, onu yemeğe çağırdığınızda sizi duymuyorsa sebebi bundandır.

4 yaş çocuğu tek başına bir etkinlikte dikkatini 7-8 dakika kadar sürdürebilir. Eğer etkinlik onun için yeni ise ve ilgisini çekmiş ise dikkatini sürdürebilme süresi 15 dakikaya kadar çıkabilir. Yaşına ve gelişimine uygun bir grupta ise 5-10 dakika kadar aralıksız oyunu sürdürebilir.

4.5 Yaş Çocuğu:

4.5 yaş çocuğu kendisinin seçmediği, o an çok fazla istemediği bir etkinlikte dikkatini 2-3 dakika kadar sürdürebilir. Örneğin oyuncaklarını toplamasını istediniz ve o sadece 2 dakika bunu yapıp bıraktı. Size çok kısa gibi gözükse de, 2 dakika bile bunu yapabiliyor olması iyi bir şey.

5 Yaş Çocuğu:

5 yaş çocuğu, dikkatini sürdürürken çok daha fazla dış uyaranı yok sayabilir. Tek başınayken, ilgisini çeken bir etkinlik ise dikkatini 10-15 dakika kadar sürdürebilir. Ona verilen bir etkinlik eğer yaşına ve gelişimine uygun ise yaklaşık 4-6 dakika dikkatini verebilir. Yaşına ve gelişimine uygun bir grup çocuk ile 10-25 dakika kadar oyunu dikkati dağılmadan sürdürebilir.

6-7 Yaş Çocuğu:

Tek başına ilgisini çeken bir etkinliğe 30 dakika kadar dikkatini verebilir. 6 ve 7 yaş çocuğunun dikkat süresi önceki yaşlara göre çok daha fazladır. Bu dönem genelde çocuklardaki dikkat gelişimi hızlanır. Bir önceki sene masa başında oturup bir etkinliğe 5 dakika bile dikkatini veremeyen bir çocuk 6 yaşına geldiğinde bir anda kendi isteğiyle masa başında oturup yarım saat kadar aynı etkinliği sürdürebilir.

Uzm. Psk. Melis Özmen