Alternatif Çözümler Çocuklar İçin Neden Çok Önemli

Çocuklar yanlış olan bir davranışta bile bulunsa aslında bunun arkasında her zaman doğal bir duygu ya da dürtü oluyor. Onlar sadece duygularını sağlıklı bir şekilde nasıl ifade edebileceklerini ya da dürtülerini kontrol edip, doğru bir şekilde deşarj edebilmeyi henüz bilmiyorlar. Onların dünyasında, yetişkin dünyasındaki gibi doğru yanlış kavramları da yok. Ya da bizler kadar tehlikelerin farkında olmaları, bazı tehlikeli durumları öngörebilmeleri mümkün değil. Onlar sadece duygularını ya da o anki yoğun olan dürtülerini deşarj etmeye çalışıyor. 

Biz yapma dediğimizde ise o dürtüler, duygular havada kalıyor. Her dur dediğinizde dursa ve yerine benzer başka bir şey yapmasa o zaman o yoğun enerjiyi nasıl boşaltacak, duygularını nasıl dönüştürecek? Örneğin öfkelendiyse, o duygusu ile nasıl başa çıkacak? Çocuğa bir konuda yapma diyorsanız ki demeniz gereken durumlar mutlaka olacak, arkasından ne yapabileceğini de söylemelisiniz. Yoksa onu ya da etrafı fiziksel olarak korumayı başarsanız bile, çocuğunuzu duygusal olarak koruyamamış olursunuz. Ya da istenmeyen davranışlarda fazla bir değişim göremezsiniz.

Örneğin çocuğunuz yolda koşmak istiyorsa belli ki eğlenmek ve fazla olan enerjisini atmak istiyordur aslında bunda hiçbir sakınca yok. Sadece bunu yapma şeklinin sakıncalarından haberi yok. İşte bu noktada siz ona sunacağınız alternatif çözümünüzle istediği şeyi güvenli bir şekilde yapabilecek. Ve bir süre sonra sunduğunuz alternatif çözümler sayesinde bunları öğrenecek hatta bazen o çözümleri kendinin bile üretmeye başladığını göreceksiniz. 

Bazen o çözümleri birlikte de arayabilirsiniz, “Sen bir şeyleri atmak istiyorsun ama bunları atamazsın çünkü kırılırlar. O zaman gel seninle atabileceğin yumuşak bir şeyler bulalım.” (Bunu yaparken ses tonunuzu değiştirebilir, arama kısmını bile bir oyuna çevirebilirsiniz)

Sizin koyacağınız sınırlar sayesinde, çocuğunuz da gerektiğinde kendine ya da başkalarına sınır koymayı öğrenecek. Mesela öfkelendiğinde, bu sınırlar ve alternatif çözümler sayesinde daha sağlıklı bir şekilde öfkesini yansıtabilecek. İleride insanlarla olan ilişkilerinde, tıpkı bahçedeki çitler gibi kendi sınırlarını, kurallarını koyabilecek. Kendini korumayı, kendi bahçesinin çitlerini oluşturmayı öğrenecek. 

Siz çocuğunuza gerektiğinde dur demezseniz, o da kendi kendine ya da bir başkasına dur demeyi öğrenemez. İşte bunu daha işlevsel bir şekilde yapmak istiyorsanız, dur dedikten sonra ona alternatif bir çözüm sunmalısınız. Çocuğunuzun istenmeyen davranışına yalnızca dur, yapma diyerek sınır koyduğunuzda sadece soruna odaklanmış oluyorsunuz. Halbuki arkasından çocuğunuzun o anda yapmak istediği şeyin alternatifini sunduğunuzda çözüme odaklanıyorsunuz. 

Bu sayede çocuğunuza hayatı boyunca işine yarayacak olan bir özelliği, sıkıntı yaşadığı durumlar karşısında sorun odaklı olmak yerine çözüm odaklı olmayı, deneyimleterek öğretmiş olacaksınız.

Uzm. Psk. Melis Özmen